Bijlage III van de AI Act somt acht gebruiksgebieden op waarin AI-systemen als high-risk worden geclassificeerd onder Artikel 6(2). De Commission guidelines van 19 mei 2026 geven per domein een uitwerking van welke use cases onder high-risk vallen, met concrete voorbeelden uit de praktijk. Dit overzicht vat per domein de kern samen en linkt door naar de diepere analyses per gebied.
Voor de actuele domeinroutes, use-case pagina's en expertpagina's gebruik je het Annex III high-risk AI overzicht. Voor de algemene structuur van het filter van Artikel 6(3) en de drie valkuilen die voor alle domeinen gelden, zie het hoofdartikel over hoe het filter van Artikel 6(3) werkt.
Per domein zie je: de relevante use cases volgens Bijlage III, voorbeelden van systemen die als high-risk gelden en voorbeelden die onder het filter kunnen vallen. De lijsten zijn niet uitputtend; de Commissie geeft aan dat ze worden bijgewerkt. Behandel deze pagina als startpunt voor je eigen classificatie, niet als finaal oordeel.
Toets uw AI tegen het filter van Artikel 6(3)
Interactieve self-assessment, bijgewerkt voor de Commission guidelines van 19 mei 2026. 9 stappen, persoonlijk rapport met onderbouwing, vendor-questions en next steps.
Let op de tijdlijn: het politieke akkoord over de Digital Omnibus verschuift de hoog-risico verplichtingen uit Bijlage III naar 2 december 2027. Dit akkoord is nog niet formeel aangenomen, dus de huidige wet met 2 augustus 2026 blijft juridisch leidend tot publicatie in het Publicatieblad. Transparantie (Artikel 50), verboden praktijken en AI-geletterdheid blijven hoe dan ook onverkort gelden. Meer hierover in Digital Omnibus en het uitstel van de high-risk verplichtingen.
1. Biometrie
Het biometrie-domein omvat drie use cases: remote biometric identification, biometrische categorisatie en emotieherkenning. Het is een van de meest gedetailleerd uitgewerkte domeinen in de gids, met ruim twintig pagina's interpretatie en voorbeelden.
Belangrijkste use cases:
- Point 1(a) Remote biometric identification: systemen die op afstand personen identificeren op basis van biometrische data, zonder hun actieve medewerking
- Point 1(b) Biometrische categorisatie: systemen die personen indelen in groepen op basis van gevoelige biometrische kenmerken
- Point 1(c) Emotieherkenning: systemen die emoties of mentale toestanden detecteren uit biometrische signalen
De gids legt scherp dat 1-op-1 verificatie (bevestigen van een geclaimde identiteit) buiten Point 1(a) valt, maar dat 1-op-many identificatie wel binnen scope is. Voor emotieherkenning is de afbakening tussen verboden praktijken (Artikel 5) en high-risk (Annex III) cruciaal.
Bekijk de domeinpagina voor biometrie of lees de diepteanalyse over high-risk AI in biometrie.
2. Kritieke infrastructuur
Dit domein dekt zes use cases voor AI-systemen die als veiligheidscomponent functioneren in essentiele diensten. De Commission gids verbindt dit nauw met de NIS2-richtlijn en de CER-richtlijn voor kritieke entiteiten.
Belangrijkste use cases:
- Veiligheidscomponenten in kritieke digitale infrastructuur
- Wegverkeer (verkeerslichten, intelligente transportsystemen)
- Watervoorziening
- Gasvoorziening
- Warmtevoorziening
- Elektriciteitsvoorziening
De gids benadrukt dat alleen systemen die als veiligheidscomponent functioneren onder scope vallen. AI die alleen ondersteunend wordt gebruikt (administratie, planning zonder veiligheidsfunctie) valt buiten high-risk classificatie.
Bekijk de domeinpagina voor kritieke infrastructuur of lees de diepteanalyse over high-risk AI in kritieke infrastructuur.
3. Onderwijs en beroepsopleiding
Dit domein heeft vier use cases die alle stadia van het onderwijsproces raken: toelating, beoordeling, niveaubepaling en gedragsdetectie.
Belangrijkste use cases:
- Point 3(a) Bepalen van toegang of toelating tot onderwijsinstellingen
- Point 3(b) Beoordelen van leerresultaten en sturing van het leerproces
- Point 3(c) Bepalen van het passende onderwijsniveau
- Point 3(d) Monitoring en detectie van verboden gedrag tijdens toetsen
De gids maakt onderscheid tussen pedagogische ondersteuning (vaak filter-eligible) en beoordelende toepassingen die rechtstreeks de toekomst van een leerling raken (altijd high-risk). Voor proctoring-systemen ligt de afbakening bij of het systeem zelf gedrag detecteert of slechts de docent ondersteunt.
Bekijk de domeinpagina voor onderwijs en beroepsopleiding of lees de diepteanalyse over high-risk AI in onderwijs.
4. Werk en werknemersmanagement
Het werkdomein heeft twee brede use cases die samen de hele werknemerslevenscyclus dekken, van werving tot beeindiging van het arbeidscontract.
Belangrijkste use cases:
- Point 4(a) Werving en selectie van natuurlijke personen (vacaturetekst tot eindbeslissing)
- Point 4(b) Beheer van werkgerelateerde relaties (taaktoewijzing, evaluatie, promotie, beeindiging)
Dit is een van de meest commercieel relevante domeinen. Vrijwel elk HR-tech systeem dat kandidaten rangschikt, scoort of selecteert valt onder high-risk. De gids gaat in detail in op de afbakening tussen sourcing tools (vaak buiten scope of filter-eligible) en screening/ranking tools (altijd high-risk).
Voor de bredere impact op de HR-sector, zie ook de eerdere analyse over de stille revolutie in HR en recruitment.
Bekijk de domeinpagina voor werk en personeelsbeheer of lees de diepteanalyse over high-risk AI in werk.
5. Essentiele diensten
Dit domein bundelt vier zeer verschillende use cases, met als gemene deler dat ze toegang regelen tot diensten die ingrijpend zijn voor het dagelijks leven.
Belangrijkste use cases:
- Point 5(a) Beoordeling van eligibility voor publieke voorzieningen en uitkeringen
- Point 5(b) Kredietwaardigheid en credit scoring
- Point 5(c) Risicobeoordeling en pricing in levens- en zorgverzekering
- Point 5(d) Triage en prioritering van 112-meldingen en hulpverlening
Voor de financiele sector geeft de gids belangrijke verduidelijking over de wisselwerking met Artikel 144 CRR (Capital Requirements Regulation) en Artikel 120 Solvency II. Banken en verzekeraars moeten daar dubbel kijken.
Voor de financiele sector specifiek zie ons artikel over AI governance in de financiele sector.
Bekijk de domeinpagina voor essentiele diensten en voordelen of lees de diepteanalyse over high-risk AI in essentiele diensten.
6. Rechtshandhaving
Het law enforcement domein heeft vijf use cases plus duidelijke afbakening van wat buiten scope valt. De gids benadrukt dat veel AI-toepassingen in opsporing onder verboden praktijken vallen (Artikel 5), en dat de high-risk classificatie pas relevant wordt als de toepassing daarbuiten valt.
Belangrijkste use cases:
- Point 6(a) Slachtofferrisico inschatten (kans op het worden van slachtoffer van een misdrijf)
- Point 6(b) Polygraaftests en vergelijkbare tools
- Point 6(c) Beoordelen van betrouwbaarheid van bewijsmateriaal
- Point 6(d) Inschatten van risico op (her)overtreding door specifieke personen
- Point 6(e) Profiling van natuurlijke personen tijdens opsporing
Politieke en operationele afbakening is hier cruciaal: forensische analyse van een specifieke plaats delict valt vaak buiten scope, maar voorspellende systemen over personen of buurten zitten meestal in high-risk of verboden zone.
Bekijk de domeinpagina voor rechtshandhaving of lees de diepteanalyse over high-risk AI in rechtshandhaving.
7. Migratie, asiel en grenscontrole
Dit domein heeft vier use cases die de hele keten van toelating tot Europa raken. De gids verbindt het nauw met de bestaande Schengen, EES, ETIAS en EURODAC-systemen.
Belangrijkste use cases:
- Point 7(a) Polygraaftests en vergelijkbare tools in migratiecontext
- Point 7(b) Risicobeoordeling van personen die de EU willen binnenkomen of blijven
- Point 7(c) Assistentie bij beoordeling van asiel-, visum- of verblijfsaanvragen
- Point 7(d) Detectie, herkenning of identificatie van personen in migratie- of grenscontext (exclusief reisdocumentverificatie)
De afbakening tussen administratieve ondersteuning (filter-eligible) en inhoudelijke beoordeling (altijd high-risk) is hier de centrale interpretatieve vraag.
Bekijk de domeinpagina voor migratie, asiel en grenscontrole of lees de diepteanalyse over high-risk AI in migratie en asiel.
8. Rechtspleging en democratische processen
Het achtste en laatste domein bestaat uit twee zeer verschillende use cases die de pijlers van een democratische rechtsstaat raken.
Belangrijkste use cases:
- Point 8(a) AI-systemen ter ondersteuning van rechterlijke autoriteiten of alternatieve geschillenbeslechting
- Point 8(b) AI-systemen bedoeld om de uitkomst van verkiezingen of referenda te beinvloeden
Voor Point 8(a) is de gids streng: elk systeem dat substantief bijdraagt aan onderzoek of interpretatie van feiten door een rechter is high-risk. Pure administratieve assistentie (agenda, documentbeheer) valt buiten scope.
Voor Point 8(b) is de gids nuancerend: legitieme campagne-tools en politieke communicatie vallen er niet onder, maar systemen die specifiek bedoeld zijn om verkiezingsuitkomsten te beinvloeden, bijvoorbeeld door microtargeting of synthetic media, zitten in scope.
Bekijk de domeinpagina voor rechtspleging en democratische processen of lees de diepteanalyse over high-risk AI in rechtspleging en democratie.
Wat dit overzicht je oplevert
Voor elk van de acht domeinen geldt dezelfde drietrapsanalyse:
Valt de use case binnen Bijlage III?
Begin bij feitelijk gebruik. Welke beslissingen of beoordelingen ondersteunt het systeem, en op wie heeft dat impact? Het beoogde doel is bepalend, niet de techniek.
Is het filter van Artikel 6(3) van toepassing?
Per use case binnen Bijlage III: kan het systeem onder een van de vier filtercondities vallen (narrow procedural, ex-post improvement, patroondetectie, preparatory)? Of is er sprake van profiling (waardoor het filter automatisch vervalt)?
Documenteer en registreer
Of het systeem nu high-risk is of via het filter buiten high-risk valt, beide conclusies moeten gedocumenteerd worden. Filter-status moet worden geregistreerd in de EU-database.
Voor de details per domein, gebruik de links bij elk hoofdstuk hierboven of start bij het Annex III high-risk AI overzicht. Voor het algemene kader, het filter en de drie valkuilen, zie het hoofdartikel over het filter van Artikel 6(3).
Praktische volgorde voor je AI-portfolio
Welke domeinen je als eerste tegen het licht moet houden hangt af van je sector. Een paar vuistregels:
- Werkgevers en HR-tech: begin bij domein 4 (werk)
- Financiele instellingen: begin bij domein 5 (essentiele diensten), met specifieke aandacht voor de wisselwerking met CRR en Solvency II
- Verzekeraars: domein 5(c) is je focus, plus eventueel domein 1 als je biometrie gebruikt voor fraudedetectie
- Onderwijsinstellingen en EdTech: domein 3 (onderwijs)
- Publieke sector (gemeenten, uitvoeringsorganisaties): domeinen 5(a), 6 (rechtshandhaving) en 8(a) (justitie)
- Energie, water, telecom: domein 2 (kritieke infrastructuur)
- IND, KMar, Douane: domein 7 (migratie en grenscontrole)
- Online platforms en mediabedrijven: domein 8(b) (democratische processen)
Voor een gestructureerde aanpak van AI-inventarisatie en risicoclassificatie, biedt onze decision tree voor risicoclassificatie een eerste interactieve check. Voor team-brede AI-geletterdheid onder Artikel 4, die de basis vormt voor consistente classificaties, is LearnWize de logische vervolgstap.
Toets uw AI tegen het filter van Artikel 6(3)
Interactieve self-assessment, bijgewerkt voor de Commission guidelines van 19 mei 2026. 9 stappen, persoonlijk rapport met onderbouwing, vendor-questions en next steps.
Veelgestelde vragen
Vragen over de structuur en toepassing van Bijlage III high-risk classificatie.