Domein 6 van Bijlage III AI Act dekt AI-systemen in opsporing en rechtshandhaving. De Commission guidelines van 19 mei 2026 wijden er ruim vijftien pagina's aan, met scherpe afbakening tegen de verboden praktijken van Artikel 5. Voor politie, OM, douane en andere handhavingsdiensten is de classificatie hier extra delicaat.
Voor het algemene kader, zie het hoofdartikel over het filter van Artikel 6(3). Voor alle domeinen, zie het hub-overzicht.
De vijf use cases van domein 6
- Point 6(a) Inschatten van het risico dat iemand slachtoffer wordt van een strafbaar feit
- Point 6(b) Polygraaftests en vergelijkbare tools
- Point 6(c) Beoordelen van betrouwbaarheid van bewijsmateriaal
- Point 6(d) Inschatten van het risico op (her)overtreding door specifieke personen
- Point 6(e) Profiling van natuurlijke personen tijdens detectie, onderzoek of vervolging
Verschil met Artikel 5: het verbod op predictive policing
De gids benadrukt dat Artikel 5 lid 1 (d) AI-systemen verbiedt die het risico voorspellen dat een natuurlijke persoon een strafbaar feit pleegt, uitsluitend op basis van profilering of persoonlijkheidskenmerken. Dat is dus verboden, niet high-risk.
High-risk onder Point 6(d) gaat over recidive-risico inschattingen die wel andere elementen bevatten, of die zich op concrete reeds beoordeelde personen richten in plaats van algemene voorspellingen.
Verboden onder Artikel 5:
- AI die buurten of bevolkingsgroepen "voorspellend" labelt voor criminaliteitsrisico
- AI die uit persoonlijkheidsprofielen alleen voorspelt of iemand een crimineel zal worden
High-risk onder Point 6(d):
- AI die het risico op herhaling inschat van een veroordeelde tijdens detentie of reclassering
- AI die in een lopend onderzoek het risico op vluchtgevaar of veiligheidsgevaar beoordeelt
Use cases gedetailleerd
Point 6(a): slachtofferrisico
High-risk:
- AI die voorspelt wie kans loopt slachtoffer te worden van huiselijk geweld
- AI die kwetsbare personen markeert voor preventieve interventie
Point 6(b): polygraaf en vergelijkbare tools
High-risk:
- AI in modern leugendetectie (stress, micro-expressies, stem)
- AI die "credibility assessment" uitvoert in verhoren
Point 6(c): bewijsbeoordeling
High-risk:
- AI die authenticiteit van digitaal bewijs beoordeelt
- AI die getuigenverklaringen op consistentie analyseert
Filter mogelijk:
- AI die alleen bewijsmateriaal indexeert of categoriseert zonder beoordeling
- AI die transcripten genereert van verhoorvideos
Point 6(d): (her)overtreding-risico
High-risk:
- Reclasserings-tools die recidive-risico scoren
- Risk assessment in voorlopige hechtenis-beslissingen
Point 6(e): profiling tijdens opsporing
High-risk:
- AI die verdachten profileert op basis van data uit lopend onderzoek
- AI die "person of interest" lijsten genereert uit gegevensanalyse
Buiten scope:
- Forensische analyse van een specifieke plaats delict (DNA, vingerafdrukken)
- Pure object-detectie in beeldmateriaal zonder personen-profiling
Sector-specifieke valkuilen
Valkuil 1: Artikel 5 eerst checken
Voor politie-toepassingen ligt het verbod van Artikel 5 vaak op de loer. Begin de classificatie altijd bij Artikel 5, niet bij Annex III. Een verboden systeem wordt niet "alsnog" high-risk.
Valkuil 2: vervolgingstools
Voor het OM en andere vervolgingsinstanties geldt dat veel "case management" tools onder Point 6(e) kunnen vallen zodra ze persoonsgegevens analyseren voor opsporingsdoeleinden.
Valkuil 3: BSN, Schengen en specifieke wetgeving
Veel handhavingstools koppelen aan BSN, Schengen Informatiesysteem, EURODAC of nationale registers. De AI Act komt daar bovenop, niet in plaats van bestaande politiegegevenswetgeving (Wpg) en sectorale waarborgen.
Wat te doen
Splits per use case
Risico-inschatting van personen (6(a), 6(d)), polygraaf-achtig (6(b)), bewijsbeoordeling (6(c)), profiling (6(e)). Elk kent eigen voorbeelden en filter-mogelijkheden.
Lijn af met Wpg en politiewetgeving
De AI Act is een laag bovenop. De Wet politiegegevens en specifieke wetgeving over opsporingsbevoegdheden blijven onverkort gelden.
Borg menselijke controle
Voor high-risk AI in opsporing is human oversight onder Artikel 14 niet optioneel. Beslissingen die rechtsgevolgen hebben mogen niet uitsluitend op AI gebaseerd zijn.
Toets uw AI tegen het filter van Artikel 6(3)
Gratis interactieve self-assessment, bijgewerkt voor de Commission guidelines van 19 mei 2026. 9 stappen, persoonlijk rapport met onderbouwing, vendor-questions en next steps.