1. AI-gebruik en rollenmatrix
Koppel AI-systemen, doelen, betrokken teams, externe partijen en risicoprofielen aan elkaar. Dit voorkomt generieke training zonder link met de werkpraktijk.
Artikel 4 EU AI Act
AI-geletterdheid bewijzen aan toezichthouder
Een praktisch bewijsdossier voor organisaties die AI-geletterdheid niet alleen willen trainen, maar ook aantoonbaar willen organiseren per rol, systeem en risicocontext.
Article 4
Wat moet je onder Artikel 4 kunnen laten zien?
Artikel 4 vraagt geen standaardcursus voor iedereen. De kern is dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken maatregelen nemen om, naar best vermogen, een toereikend niveau van AI-geletterdheid te borgen. Dat niveau hangt af van technische kennis, ervaring, opleiding, de context waarin AI wordt gebruikt en de personen op wie het systeem impact heeft.
Welke AI-systemen of AI-tools worden gebruikt en door wie.
Welke rollen met die systemen werken of namens de organisatie handelen.
Welke risico's, beperkingen en gebruiksregels per rol relevant zijn.
Welke training, guidance, toetsing en opvolging is ingericht.
Hoe voortgang, uitzonderingen en updates bestuurlijk worden gevolgd.
Bewijs
Het bewijsdossier dat in de praktijk werkt
Een toezichthouder zal waarschijnlijk niet alleen vragen of iemand een cursus heeft afgerond. De betere vraag is: kun je uitleggen waarom jouw maatregelen passen bij het AI-gebruik van de organisatie?
2. Competentiedoelen per rol
Leg vast wat management, gebruikers, compliance, HR, IT en leveranciers moeten begrijpen. Een recruiter, jurist en data engineer hebben andere leerdoelen.
3. Training en guidance
Bewaar modules, praktijkopdrachten, beleid, prompts, werkinstructies en beslisregels. Maak zichtbaar hoe medewerkers AI verantwoord toepassen.
4. Registraties en assessments
Houd deelname, toetsresultaten, certificaten, uitzonderingen en herstelacties bij. Een certificaat helpt, maar de context maakt het bewijs sterk.
5. Managementrapportage
Rapporteer per kwartaal voortgang, incidenten, open risico's en aanpassingen. AI-geletterdheid is een doorlopend governanceproces.
Certificaat
Is een online AI-geletterdheid certificaat genoeg?
Nee. De Europese Commissie zegt dat er geen certificaatplicht is. Een online certificaat is wel bruikbaar als ondersteunend bewijs wanneer het past binnen een breder dossier met rolgebaseerde leerdoelen, registraties en evaluatie.
Sterk bewijs
- Deelnemer, datum, module, score en geldigheid zijn vastgelegd.
- De module past bij de rol en het AI-risico van de medewerker.
- Er is opvolging bij lage scores of gemiste onderdelen.
Zwak bewijs
- Iedereen krijgt dezelfde generieke awarenessmodule.
- Er is geen koppeling met AI-systemen, rollen of risico's.
- Het management ziet geen voortgang of open gaps.
Verschil
AI awareness is niet hetzelfde als AI-geletterdheid
Awareness is een nuttige start: mensen begrijpen dat AI kansen en risico's heeft. AI-geletterdheid gaat verder en moet aansluiten op de taak, het systeem en de impact op betrokken personen.
| Onderdeel | AI awareness | AI literacy |
|---|---|---|
| Doel | Bewustwording | Verantwoord handelen in context |
| Bewijs | Aanwezigheid of e-learning | Rollenmatrix, leerdoelen, toetsing en opvolging |
| Diepgang | Basisbegrippen | Risico's, beperkingen, governance en praktijkkeuzes |
Plan
30 dagen implementatiepad
Week 1: scope
Inventariseer AI-tools, processen, teams en externe partijen. Begin met de hoogste impact of het grootste gebruik.
Week 2: rollen en doelen
Maak per rol een minimumcompetentie: wat moet iemand begrijpen, kunnen beoordelen en documenteren?
Week 3: training en toetsing
Start met rolgerichte modules, korte praktijkcases en assessments. Leg resultaten direct vast.
Week 4: rapportage
Maak een managementupdate met deelname, scores, open gaps, uitzonderingen en het volgende kwartaalplan.
Voor teams en organisaties
Wanneer LearnWize past
Gebruik LearnWize wanneer je deze bewijsaanpak op teamniveau wilt uitvoeren: assessment, rolgerichte modules, certificaten, trainingsrecords en teamrapportage op een plek.
FAQ
Veelgestelde vragen
Moet iedere medewerker AI-geletterd zijn?
Iedereen die met AI-systemen werkt of namens de organisatie met AI omgaat moet een passend niveau hebben. Dat betekent niet dat iedereen dezelfde diepgang nodig heeft.
Wat vraagt een toezichthouder waarschijnlijk op?
Denk aan AI-inventarisatie, rollenmatrix, leerdoelen, trainingsregistraties, assessmentresultaten, beleid, managementrapportage en bewijs van periodieke evaluatie.
Kan LearnWize helpen met Artikel 4-bewijs?
LearnWize helpt bij de bewijsvoering: leerpaden, assessments, certificaten en rapportage. De organisatie blijft verantwoordelijk voor scope, governance en toepassing in de eigen context.