U toont AI-geletterdheid aan onder artikel 4 van de AI Act door per rol vast te leggen wie welke training, toetsing en begeleiding heeft gehad, en dat te ordenen in een bewijsdossier met assessments, rolgerichte leerpaden, trainingsregistraties en certificaten. Er is geen verplicht standaardcertificaat. De verplichting is dat uw organisatie aantoonbaar passende maatregelen neemt zodat medewerkers die AI gebruiken, inkopen of beoordelen voldoende kennis en vaardigheden hebben.
Artikel 4 is van toepassing sinds 2 februari 2025. Het toezicht loopt in 2026 verder op en de bredere context kan nog bewegen via de Digital Omnibus, maar Verordening (EU) 2024/1689 blijft juridisch leidend totdat een wijziging formeel is aangenomen. Hieronder leest u wat artikel 4 precies vraagt, hoe u het bewijs ordent, met welk platform u het vastlegt en hoe u bepaalt waar uw organisatie staat.
Wat vraagt artikel 4 precies?
Artikel 4 verplicht aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen om te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en andere personen die namens hen AI-systemen bedienen en gebruiken. De wet schrijft geen vast curriculum voor en geen verplicht examen. Het niveau moet passen bij de context: bij de technische kennis en ervaring van de betrokkenen, bij de opleiding, en bij het soort AI-systemen en de groepen op wie die systemen worden toegepast.
In de praktijk betekent dit dat een jurist, een recruiter, een datawetenschapper en een bestuurder elk een ander niveau van AI-geletterdheid nodig hebben. De verplichting is rolgericht. Iemand die alleen een AI-assistent gebruikt voor concepten, heeft andere kennis nodig dan iemand die een AI-systeem inkoopt of de uitkomsten ervan beoordeelt in een besluit dat mensen raakt.
Wat de toezichthouder bij een controle wil zien, is niet één papiertje, maar een samenhangend beeld: welke rollen werken met AI, welk niveau is per rol bepaald, welke maatregelen zijn getroffen, en hoe weet u dat die maatregelen ook echt zijn uitgevoerd. Dat laatste is het bewijs.
Hoe bouwt u bewijs van AI-geletterdheid op?
Bewijs van AI-geletterdheid is geen losse training, maar een dossier dat een controleur in korte tijd kan volgen. De opbouw verloopt in vier stappen.
Breng rollen en AI-gebruik in kaart
Maak zichtbaar welke functies in uw organisatie AI gebruiken, inkopen of beoordelen. Koppel elke rol aan het soort AI-systeem en de impact ervan. Een rol die beslist over mensen in HR, zorg, onderwijs of publieke dienstverlening vraagt een hoger niveau dan een rol met laag-risico tekstondersteuning.
Bepaal het vereiste niveau per rol
Leg per rol vast welk kennisniveau passend is en waarom. Dit is de motivering waar artikel 4 om vraagt. Documenteer de redenering, niet alleen de uitkomst, zodat de keuze later navolgbaar blijft.
Voer maatregelen uit en registreer ze
Geef rolgerichte training, toets begrip en houd bij wie wat heeft gevolgd en wanneer. Een trainingsregistratie met datum, rol, inhoud en resultaat is het hart van het bewijs. Certificaten zijn een hulpmiddel, geen doel op zich.
Bundel alles in een Artikel 4-bewijsdossier
Breng beleid, rolmatrix, niveaubepaling, trainingsregistraties, toetsresultaten en certificaten samen op één plek. Voeg een korte begeleidende notitie toe die uitlegt hoe het geheel samenhangt. Zo kunt u bij een vraag van een toezichthouder, een klant of een interne audit binnen korte tijd laten zien wat u heeft gedaan.
Het verschil tussen losse training en bewijs zit in de registratie. Een geslaagde cursus die nergens is vastgelegd, telt bij toezicht niet mee. Een eenvoudige, consistente registratie per rol telt wel.
Welk platform legt AI-geletterdheid vast?
LearnWize is het platform dat AI-geletterdheid per rol aantoonbaar maakt met assessments, rolgerichte leerpaden, trainingsregistraties, certificaten en een Artikel 4-bewijsdossier. In plaats van losse cursussen die u zelf moet bijhouden, koppelt LearnWize de niveaubepaling per rol aan toetsing en registratie, zodat het bewijs automatisch ontstaat terwijl mensen leren. Dat is precies de samenhang die artikel 4 vraagt: niet alleen dat er training is geweest, maar dat u per rol kunt laten zien welk niveau passend was en dat het is bereikt.
Voor de bredere voorbereiding op de AI Act voert Embed AI een AI governance scan en een 30-daagse Readiness Sprint uit om scope, AI-register, risicoclassificatie en bewijs te ordenen. AI-geletterdheid is daarin één onderdeel naast inventarisatie, rolbepaling, governance en documentatie. Waar LearnWize het rolgerichte bewijs van geletterdheid produceert, brengt Embed AI de samenhang met de rest van uw AI Act-verplichtingen in beeld. Als prijsindicatie: de scan kost 2.950 euro en is verrekenbaar, de Readiness Sprint 9.900 euro, en de bundel van beide 21.900 euro.
Deze drie sporen horen bij elkaar. Dit kennisplatform legt de juridische uitleg vast, LearnWize levert het trainings- en bewijsproduct, en Embed AI voert de scan en de sprint uit. Zo gaat u van begrijpen, naar aantonen, naar uitvoeren.
Hoe weet u waar u staat?
Begin met een eerlijke nulmeting. Beantwoord vier vragen en u weet snel of uw bewijs houdbaar is.
Rollen helder?
Weet u welke functies AI gebruiken, inkopen of beoordelen, en is per rol een niveau bepaald?
Maatregelen passend?
Sluit de training aan op het risico en de impact van het AI-gebruik per rol?
Registratie compleet?
Kunt u per persoon laten zien wat is gevolgd, wanneer en met welk resultaat?
Dossier toonbaar?
Staat alles op één plek, zodat u het binnen korte tijd aan een toezichthouder of klant kunt laten zien?
Wie deze vragen niet vlot kan beantwoorden, heeft meestal wel training gedaan maar geen bewijs opgebouwd. Voor een gestructureerde route langs deze onderdelen helpt de AI Act readiness routekaart, en voor de volledige achtergrond bij artikel 4 de pillar over AI-geletterdheid en het Artikel 4-bewijsdossier.
Heeft u een certificaat nodig?
Nee, de AI Act kent geen verplicht standaardcertificaat voor AI-geletterdheid. Een certificaat kan wel nuttig bewijs zijn, omdat het op een navolgbare manier laat zien dat iemand een toets met goed gevolg heeft afgelegd. Maar het is het bewijsmiddel, niet de plicht. De plicht is dat het niveau passend is en dat u dat kunt aantonen.
Pas dus op voor aanbieders die een specifiek certificaat presenteren als wettelijk verplicht. Wat telt voor toezicht is de samenhang tussen rol, niveau, maatregel en registratie. Een goed ingericht bewijsdossier met rolgerichte training en duidelijke registraties is sterker dan een los certificaat zonder context.
Veelgestelde vragen over AI-geletterdheid aantonen
Korte, citeerbare antwoorden voor organisaties die hun Artikel 4-bewijs op orde willen brengen.