Artikel 5: verboden praktijken
Het verbod op AI-praktijken met onaanvaardbaar risico, zoals manipulatie, social scoring en bepaalde biometrische toepassingen.
De officiële bron blijft leidend. Deze algemene duiding is geen juridisch advies.
- Status
- Van toepassing
- Toepassingsmoment
- 2 februari 2025
- Versie
- 1.0.0
- Laatst gecontroleerd
- 8 augustus 2026
Voor wie dit relevant is
Wanneer dit geldt
Gebruiksverantwoordelijke
Een organisatie die een AI-systeem onder haar gezag gebruikt, buiten persoonlijk niet-professioneel gebruik.
Aanbieder van een AI-systeem
Een partij die een AI-systeem ontwikkelt of laat ontwikkelen en het onder eigen naam aanbiedt.
- 1Het op de markt brengen, in gebruik stellen of gebruiken van AI valt onder een van de praktijken in Artikel 5 lid 1, waaronder schadelijke manipulatie of uitbuiting van kwetsbaarheden, social scoring, risicovoorspelling van strafbare feiten op basis van profilering, het ongericht scrapen van gezichtsopnamen, emotieherkenning op de werkplek of in het onderwijs, biometrische categorisering naar gevoelige kenmerken en realtime biometrische identificatie op afstand in de openbare ruimte voor rechtshandhaving.
Wat de officiële bron vastlegt
De verboden praktijken van Artikel 5 gelden sinds 2 februari 2025 en zijn de enige AI Act-categorie die al die hele periode handhaafbaar is. Overtreding kent het hoogste boeteplafond van de verordening: tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet.
De Digital Omnibus voegt een verbod toe rond AI voor materiaal van seksueel kindermisbruik en niet-consensuele intieme synthetische content; de bijbehorende technische waarborgen zijn vereist per 2 december 2026.
Onze duiding
De grens zit vaak in de details van de definitie: dezelfde techniek kan verboden zijn op de werkplek en toegestaan in een andere context. Toets daarom per concrete inzet en context, niet per technologie, en doe dat vóór inkoop of livegang.
Wat u nu kunt doen
Maak de Artikel 5-toets de eerste stap van elke classificatie en leg de uitkomst per systeem vast in het register, inclusief de motivering waarom een praktijk niet onder het verbod valt.
- 01
Toets elke usecase eerst aan Artikel 5
Controleer vóór inkoop, bouw of ingebruikname of de toepassing onder een verboden praktijk valt en staak of herontwerp bij twijfel niet pas achteraf.
Wat u moet vastleggen
Artikel 5-toetsingsdossier
Vastlegging per systeem dat de Artikel 5-toets is uitgevoerd, met de uitkomst en motivering. Ook de conclusie "geen verboden praktijk" is bewijs.
Borging en hercontrole
Artikel 5-poort bij intake en wijziging
Herhaal de toets bij elk nieuw systeem, elke inkoop en elke materiële wijziging van doel of context; een eerder akkoord dekt een nieuwe inzet niet.
Openbare hulpmiddelen
Volledige tekst van Artikel 5
De volledige wettekst van de verboden praktijken met alle categorieën en uitzonderingen, in de publieke AI Act Explorer.
Voorwaarden en uitzonderingen
- De uitzonderingen zijn eng: onder meer emotieherkenning om medische of veiligheidsredenen, en de limitatief omschreven rechtshandhavingssituaties met machtiging voor realtime biometrische identificatie in Artikel 5 leden 2 tot en met 7. De uitzondering moet vooraf worden vastgesteld en gedocumenteerd.
Officiële bronnen en locators
EU AI-verordening 2024/1689
Europees Parlement en Raad | original-oj-2024-07-12
Bronlocator: Article 5, Article 99(3) and Article 113(a)
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Europees Parlement en Raad | official-journal-2026-07-24
Bronlocator: Amendment to Article 5 and transition to 2 December 2026
EU AI-verordening 2024/1689
Europees Parlement en Raad | original-oj-2024-07-12
Bronlocator: Article 5(1)(a)-(h)
EU AI-verordening 2024/1689
Europees Parlement en Raad | original-oj-2024-07-12
Bronlocator: Article 5 read with Article 6 classification order
Versiehistorie
v1.0.0
2 februari 2025
Artikel 5: verboden praktijken
Het verbod op AI-praktijken met onaanvaardbaar risico, zoals manipulatie, social scoring en bepaalde biometrische toepassingen.
Uitvoering
Sluit verboden praktijken aantoonbaar uit
Dit verbod is al handhaafbaar en kent het hoogste boeteplafond. Embed AI neemt de artikel 5-toets op als eerste stap van de classificatie en levert het toetsingsdossier per systeem op.
Bekijk de aanpak van Embed AIVoor AI-agents en integraties
Deze pagina en de machine-uitvoer komen uit hetzelfde versieerbare object. Gebruik de API voor deterministische filters op rol, onderwerp en tijd.