Onderwerp

AI-geletterdheid

Artikel 4 vraagt van aanbieders en gebruiksverantwoordelijken dat zij maatregelen nemen die AI-geletterdheid ondersteunen. Sinds de wijziging van juli 2026 is dat expliciet een maatregelenplicht: u hoeft geen individueel kennisniveau te garanderen. Dat maakt de registratie van wat u heeft gedaan juist belangrijker, want die vormt het enige bewijs.

Officiële uitleg over dit onderwerp

Levend repository van AI-geletterdheidspraktijkenDoorlopend aangevulde verzameling van meer dan veertig door organisaties zelf aangeleverde voorbeelden van AI-geletterdheidspraktijken: formele trainingen, workshops, bewustwordingsevenementen, richtlijnen en peer learning. Filterbaar op type organisatie (aanbieder of gebruiksverantwoordelijke), omvang, sector, land, vorm en status. Verzameld via twee enquetes onder AI Pact-deelnemers en andere organisaties. De Commissie stelt uitdrukkelijk dat het kopieren van een praktijk geen vermoeden van naleving van artikel 4 oplevert; het is leermateriaal, geen normstelling. Levende pagina, laatst bijgewerkt 27 juli 2026.GepubliceerdRichtsnoerenEuropese Commissie / AI Office27 jul 2026
AI PactVrijwillig initiatief van het AI Office dat organisaties helpt om vooruit te lopen op de toepassing van de AI-verordening. Het bestaat uit twee pijlers: een kennisnetwerk met webinars en uitwisseling van praktijkervaring, en een set vrijwillige toezeggingen waarin bedrijven zich committeren aan concrete stappen zoals het opzetten van een AI-governancestrategie, het in kaart brengen van mogelijk hoog-risico systemen en het bevorderen van AI-geletterdheid onder personeel. Ruim 230 organisaties hebben de niet-bindende toezeggingen ondertekend. Het initiatief startte in september 2024. De datum 7 augustus 2026 is de laatst-bijgewerkt-datum op de pagina.GepubliceerdPraktijkcodeEuropese Commissie / AI Office7 aug 2026
Vragen en antwoorden over AI-geletterdheidOfficiele Q&A met ongeveer veertig vragen over artikel 4, oorspronkelijk gepubliceerd in mei 2025 en laatst bijgewerkt op 27 juli 2026, de dag waarop de Digital Omnibus op AI in werking trad. De Commissie bevestigt dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken maatregelen moeten nemen om de AI-geletterdheid van hun personeel en van anderen die namens hen met AI werken te bevorderen, afgestemd op kennis, ervaring, opleiding en gebruikscontext. De eis van een 'voldoende' niveau is geschrapt: het is een maatregelenplicht geworden, zonder verplichting kennisniveaus te meten of te garanderen, en de bepaling is niet vervallen. Enkel verwijzen naar de gebruiksaanwijzing volstaat in de regel niet. Voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI blijft de eis van training in menselijk toezicht staan. De pagina beschrijft ook de sterkere rol van Commissie en lidstaten en noemt toezicht en handhaving vanaf 3 augustus 2026.GepubliceerdVraag en antwoordEuropese Commissie, DG CNECT27 jul 2026
NEN-EN-ISO/IEC 42001:2026 Artificiele intelligentie - ManagementsysteemDe internationale norm voor een AI-managementsysteem is inmiddels ook als Europese norm overgenomen: NEN-EN-ISO/IEC 42001:2026 is definitief en heeft publicatiedatum 1 maart 2026, en vervangt NEN-ISO/IEC 42001:2025. De norm stelt eisen aan het opzetten, invoeren, onderhouden en verbeteren van een AI-managementsysteem en is certificeerbaar. Belangrijk onderscheid: deze norm is niet ontwikkeld onder het normalisatieverzoek M/593 of M/613 en is dus geen geharmoniseerde norm onder de AI-verordening. Hij geeft daarmee geen vermoeden van conformiteit; die rol is voor EN 18286 zodra die in het Publicatieblad wordt geciteerd.GepubliceerdNormISO/IEC JTC 1/SC 42, Europese overname via CEN-CENELEC, Nederlandse overname door NEN1 mrt 2026
Tijdlijn AI-verordening (Algoritmekader)Nederlandse tijdlijn van BZK waarin per ingangsdatum staat welke vereisten gelden, gekoppeld aan genummerde vereisten in het Algoritmekader. Levende pagina, laatst bijgewerkt 3 augustus 2026, met verwerking van het uitstel: nieuwe standalone hoog-risico systemen per 2 december 2027, hoog-risico in producten per 2 augustus 2028, met een uitzondering tot 2030 voor systemen die op 2 december 2027 al bij overheidsorganisaties in gebruik zijn. Waarschuwing: de tijdlijn is incompleet, want 2 augustus 2026 ontbreekt als mijlpaal voor de transparantieplichten van artikel 50. Niet gebruiken als volledige timeline-bron.GepubliceerdNationale uitlegMinisterie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Algoritmekader)17 jul 2025
Verder bouwen aan AI-geletterdheidTweede handreiking van de AP over AI-geletterdheid, aanvullend op 'Aan de slag met AI-geletterdheid'. Gaat dieper in op de wettelijke verplichting en werkt met praktijkvoorbeelden een meerjarig actieplan uit waarmee organisaties AI-geletterdheid strategisch en duurzaam kunnen aanpakken. De AP stelt dat de wet niet voorschrijft welke maatregelen precies nodig zijn en dat het benodigde kennisniveau afhangt van context en risico. Let op: het stuk dateert van voor de Digital Omnibus op AI en beschrijft artikel 4 nog in de oude formulering; sinds 27 juli 2026 is het een maatregelenplicht zonder gegarandeerd individueel niveau.GepubliceerdRichtsnoerenAutoriteit Persoonsgegevens23 okt 2025
Werkagenda coordinerend AI- en algoritmetoezicht 2026De werkagenda waarin de AP als coordinerend algoritmetoezichthouder haar activiteiten voor 2026 vastlegt, verdeeld over vijf pijlers: risico's in beeld brengen, stelseltoezicht, samenwerking, gedeelde kennisbasis en voorbereiding op de AI-verordening. Inhoudelijk richt de AP zich in 2026 op transparantie en uitlegbaarheid, heldere kaders en normen, bias- en fairnesstoetsing tegen discriminatie, en AI-geletterdheid. Op dezelfde datum publiceerde de AP de terugblik over 2025.GepubliceerdNationale uitlegAutoriteit Persoonsgegevens (Directie Coordinatie Algoritmes)26 mrt 2026